GABRIELA ZAPOLSKA I ŁESIA UKRAINKA — DRAMATURGIA PRZEKROCZENIA. PROPOZYCJE WSTĘPNE

Автор(и)

  • Anna  Janicka Київський університет імені Бориса Грінченка, кафедра світової літератури Гуманітарного інституту

Ключові слова:

Łesia Ukrainka, Gabriela Zapolska, literatura kobieca, emancypacja, modernizm, temat

Анотація

Autorka wpisuje w swojej pracy twórczość Łesi Ukrainki (Łarysy Kosacz) w europejski kontekst literacki, podkreślając zainteresowanie pisarki szeroko rozumianą kulturą zachodnią. W dalszym toku rozważania skupiają się na związkach ukraińskiej poetki z literaturą polską, między innymi w zakresie kształtowania specyficznej wizji porządku historycznego, wpisanego za pomocą symboli i odniesień do mitu w porządek kosmiczny. Kluczowa część pracy poświęcona jest jednak tematowi mało rozpoznanemu w kontekście tej twórczości, a mianowicie: zagadnieniu kobiety, płci, kobiecego podmiotu, problemowi szeroko rozumianej emancypacji, dokonującej się poprzez zanzaczenie “kobiecej sygnatury” w pismach Łesi Ukrainki. Interpretacja tego wątku w twórczości autorki Pieśni lasu dokonuje się poprzez zarysowanie analogii między jej pisarstwem a działami Gabrieli Zapolskiej. Obie pisarki zostają ujęte jako kobiety potrafiące łączyć tradycję z modernizmem, twórczynie zarazem reprezentatywne dla swej epoki, ale także osobne, mówiące indywidualnym głosem w kluczowych wówczas kwestiach.

Завантаження

Дані завантаження ще не доступні.

Біографія автора

Anna  Janicka, Київський університет імені Бориса Грінченка, кафедра світової літератури Гуманітарного інституту

кандидат філологічних наук, доцент

Посилання

Ahejewa Wira. Żinocznyj prostir. Feministicznyj diskurs ukrainskogo modernizmu, Kijów, 2008.

Ausländer R. Bukowina, przeł. z niemieckiego K. Lipiński, “Borussia”, 1994, z. 8.

Bachelard G. Wyobraźnia poetycka. Wybór pism, wybór H. Chudak, tłum. A. Tatarkiewicz, Warszawa, 1975.

Borkowska G. “Zwrot” w badaniach genderowych. Teoria rozproszenia, w: Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo — wiedza o języku — wiedza o kulturze — edukacja. Zjazd Polonistów Kraków, 22–25 września 2004.

Czachowska J. Gabriela Zapolska. Monografia bio-bibliograficzna, Kraków, 1966.

Eustachiewicz L. Dramaturgia Młodej Polski. Próba monografii dramatu z lat 1890–1918, Warszawa, 1986.

Filhellenizm w Polsce. Wybrane tematy, red. M. Borowska, M. Kalinowska, K. Tomaszuk, Warszawa, 2012.

Gutowski W. Mit jako matryca (i przezwyciężenie) historii. (O “Erosie i Psyche” Jerzego Żuławskiego), w: Ateny, Rzym, Bizancjum. Mity Śródziemnomorza w kulturze XIX i XX wieku, pod red. J. Ławskiego i K. Korotkicha, Białystok, 2008.

Hundorowa T. Europejski modernizm czy europejskie modernizmy? przeł. A. Korniejenko, w: Odkrywanie modernizmu. Przekłady i komentarze, pod red. i ze wstępem R. Nycza, Kraków, 2004.

Iwasiów I. Osoba w dyskursie feministycznym, w: Osoba w literaturze i komunikacji literackiej, pod red. E. Balcerzana i W. Boleckiego, Warszawa, 2000.

Iwasiów I. Tożsamość przez płeć, w: Polonistyka w przebudowie. Literaturoznawstwo — wiedza o języku — wiedza o kulturze — edukacja. Zjazd Polonistów Kraków, 22–25 września 2004, t. I, zespół redakcyjny: M. Czermińska (przewodnicząca), S. Gajda, K. Kłosiński, A. Legeżyńska, A. Z. Makowiecki, R. Nycz, Kraków, 2005.

Janicka A. Dokąd prowadzi “trzecia droga”? w: tejże, Sprawa Zapolskiej. Skandale i polemiki, Białystok, 2013.

Janicka A. Figury tożsamości a role spełniane, w: tejże, Sprawa Zapolskiej. Skandale i polemiki, Białystok, 2013.

Janicka A. Perspektywa historyka literatury a czytanie feministyczne, w: tejże, Sprawa Zapolskiej. Skandale i polemiki, Białystok, 2013.

Jastrzębowska E. Sztuka wczesnochrześcijańska, Kraków, 2008;

Korniejenko A. Kilka uwag do ukraińskiego dwugłosu o modernizmie i postmodernizmie, w: Odkrywanie modernizmu. Przekłady i komentarze, pod red. i ze wstępem R. Nycza, Kraków, 2004.

Ławski J. Marie romantyków. Metafizyczne wizje kobiecości: Mickiewicz — Malczewski — Krasiński, Białystok, 2003.

Malutina N. Dramaturgia słowa w teatrze poetki Łesi Ukrainki, w: Zapomniany dramat, t. 1, pod red. M.J. Olszewskiej i K. Ruty-Rutkowskiej, Warszawa, 2010.

Malutina N. Fenomenologia tragizmu w polskim i ukraińskim dramacie naturalistyczno-symbolicznym, w: Pogranicza, Kresy, Wschód a idee Europy, seria I: Prace dedykowane Profesor Swietłanie Musijenko, układ i wstęp J. Ławski, red. A. Janicka, G. Kowalski, Ł. Zabielski, Białystok, 2014.

Malutina N. Polśka ta ukrajinśka moderna drama: prechrestia tradycji, Odessa, 2013.

Marrené W. Trzy nowellistki. Gabriela Śnieżko-Zapolska, “Świt”, 1885, nr 8.

Masenko Ł. “Kod Łesi Ukrainki” w chudożnomu diskursi Oksany Zabużko, “Kijowskie Studia Polonistyczne”, t. XIX, Kijów, 2012.

Papla E. Kultura Zachodu w kręgu zainteresowań Łesi Ukrainki, “Kijowskie Studia Polonistyczne”, red. R. Radyszewski, t. XIX, Kijów, 2012.

Papla E. Poetka i pieśń. Muzyka w życiu i twórczości Łesi Ukrainki, w: Światło w dolinie. Prace ofiarowane Profesor Halinie Krukowskiej, pod red. K. Korotkicha, J. Ławskiego, D. Zawadzkiej, Białystok, 2007.

Papla E. Retoryka i mity: nowożytna literatura ukraińska z Bizancjum w tle. Rekonesans, w: Bizancjum — Prawosławie — Romantyzm. Tradycja wschodnia w kulturze XIX wieku, red. J. Ławski, K. Korotkich, Białystok, 2004.

Pawłyszyn M. Ukraiński postkolonialny postmodernizm, przeł. A. Korniejenko i A. Hnatiuk, w: Odkrywanie modernizmu. Przekłady i komentarze, pod red. i ze wstępem R. Nycza, Kraków, 2004.

Pekaniec A. Strategie podmiotowe w kobiecej literaturze dokumentu osobistego, w: tejże, Czy w tej autobiografii jest kobieta? Kobieca literatura dokumentu osobistego od początku XIX wieku do wybuchu II wojny światowej, Kraków, 2013.

Poliszczuk J. Antyczny mit o zagładzie Troi i egzystencjalny wymar bohatera w dramacie Łesi Ukrainki “Kasandra”, w: Ateny, Rzym, Bizancjum. Mity Śródziemnomorza w kulturze XIX i XX wieku, pod red. J. Ławskiego i K. Korotkicha, Białystok, 2008.

Poliszczuk N. Porażka z fatum. Wizje antyku w “Kasandrze” Łesi Ukrainki i “Meleagrze” Stanisława Wyspiańskiego, w: Ateny, Rzym, Bizancjum. Mity Śródziemnomorza w kulturze XIX i XX wieku, pod red. J. Ławskiego i K. Korotkicha, Białystok, 2008.

Tomaszewski M. Wprowadzenie do teorii utworu słowno-muzycznego, w: Muzyka w kontekście kultury. Spotkania muzyczne w Baranowie 1976, Kraków, 1978.

Ukrainka Ł. Kasandra i inne dramaty, przekład S.E. Bury, wstęp W. Kubacki, wybór i nota S. Kozak, Kraków, 1982.

Ukrainka Ł. Pieśń lasu, wybór i słowo wstępne F. Nieuważny, Warszawa, 1989.

Ukrainka Ł. Twori w 10 tomach, t. X, Kijów, 1863–1865.

Ukraiński palmpsest. Oksana Zabużko w rozmowie z Izą Chruślińską, przedmowa A. Michnik, Wrocław, 2013.

Wójtowicz S. Dramatopisarstwo Łesi Ukrainki. Horyzont aksjologiczny refleksji kulturowych, Wrocław, 2008.

Zapolska G. Małaszka. Powieść, w: tejże, Szkice powieściowe, Kraków, 1958.

Zapolska G. Szaleństwo, Warszawa, 1923.

Żyć utratą Praca żałoby, w: K. Kłosińska, Miniatury. Czytanie i pisanie “kobiece”, Katowice, 2006

Downloads


Переглядів анотації: 118

Опубліковано

2016-03-11

Як цитувати

 Janicka, A. (2016). GABRIELA ZAPOLSKA I ŁESIA UKRAINKA — DRAMATURGIA PRZEKROCZENIA. PROPOZYCJE WSTĘPNE. Літературний процес: методологія, імена, тенденції, (4). вилучено із https://litp.kubg.edu.ua/index.php/journal/article/view/264