ОБРАЗ МАТЕРІ МАРІЇ В КЛАСИЧНІЙ ТУРЕЦЬКІЙ ЛІТЕРАТУРІ

Мустафа Бюнйямін Айчічегі

Анотація


Образ Матері Марії має особливе значення в ісламі. В Корані існує навіть сура під такою назвою, що свідчить про високу моральність жінки і її авторитет. Згідно із Кораном, Марія була вибрана Богом. Незважаючи на те, що вона була бідною, все ж між усіма жінками світу стала найбільш шанованою. У класичній турецькій поезії образ Матері Марії як ідеальної жінки постає у різних іпостасях із виразними акцентами на її найбільших чеснотах, таких як цнотливість, скромність, жертовність молитві. Окрім того, Марія постає як матір Ісуса. Митці часто акцентують на тому, яким чудесним чином Марія народила Ісуса, таким дивом є також їхня здатність творити, «народжувати вірші». У запропонованій статті досліджено особливості інтерпретації образу Матері Марії окремими поетами. Окрім того автор намагається визначити його місце в імагіональній сфері поезії загалом, а також пробує з’ясувати особливостітих рис, якими поети наділяють цей образ. Проаналізовано також художні якості та значення метафор, тропів та стилістичних фігур, використаних у поетизацї Матері Марії.


Ключові слова


Матір Марія; Ісус; класична турецька поезія; художня образність

Повний текст:

PDF

Посилання


AKALIN, Kürşat Haldun, “Orta Çağın Hıristiyanlık Öğretisinde Meryem Ana Yüceltmesi” Atatürk Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, S. 27, Erzurum 2007.

AKDOĞAN, Yaşar, Ahmedî Dîvân, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/ TR,78357/ahmedi-divani.html, (E.T. 10.12.2015).

AKKUŞ, Metin, Klâsik Türk Şiirinin Anlam Dünyası Edebi Türler ve Tarzlar, Fenomen Yay., Erzurum 2006.

AKPINAR, Şerife, Âgâh (Semerkândî-i Âmidî) Dîvân, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., http://ekitap. kulturturizm.gov.tr/TR,78355/agah-divani.html, (E.T. 10.12.2015).

AKSOYAK, İ. Hakkı (Haz.), Gelibolulu Mustafa Ali Divan : İnceleme, Tenkitli Metin, I-II, Harvard Üniversitesi Yay.,Harvard 2006.

AKYÜZ, Kenanvd., Fuzuli Türkçe Divan, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1958.

ALTUNTAŞ, Halil ve Muzafer Şahin (Haz.), Kur’ân-ı Kerim Meâli, Diyanet İşleri Baş. Yay., Ankara 2003.

ASLAN, Üzeyir, XVII. Yüzyıl Şairi Besnili Nehcî Dede (1616–1680?) ve Divanı, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78392/nehci-divani.html , (E.T. 10.12.2015).

AVŞAR, Ziyâ, Revânî Dîvânı, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78396/revani-divani.html,

(E.T. 10.12.2015).

AYDEMİR, Yaşar, Behiştî Dîvânı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78362/behisti-divani.html, (E.T. 10.12.2015).

BAŞPINAR, Fatih, Beyânî [ö.1664–5] Dîvân İnceleme-Metin A-B, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78363/beyani-divani.html, (E.T. 12.2015).

BİLKAN, Ali Fuat, Nabi Divanı, I-II, MEB, İstanbul 1997.

ÇAVUŞOĞLU, Mehmet ve M. Ali Tanyeri, Zatî Divanı (Edisyon Kritik ve Transkripsiyon), III, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay., İstanbul 1987.

ÇELEBİOĞLU, Âmil, “Türk Edebiyatında Manzum Dinî Eserler”, Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları, İstanbul 1998, s. 349–365.

DEMİRKAZIK, H. İbrahim, 18. yy. Şairi Mustafa Fennî Divanı (İnceleme-Metin-Dizin), I–II, Yayımlanmamış Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi Türkiyat Ararştırmaları Enstitüsü Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı, İstanbul 2009.

DİKMEN, Hamit, Seyyid Vehbî ve Divanının Karşılaştırılmalı Metni, I-II, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edeb. Ana Bilimdalı, Ankara 1991.

DİLİK, Mehtap, Şemdinli Lalesi (Fritillaria imperialis L.) ve Adıyaman Lalesi (F. Persica L.)’nin Doku Kültürüyle Çoğaltılması, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Yüksek

Lisans Tezi, Ankara 2006.

Elmalılı Hamdi Yazır, Hak Dini Kur’ân Dili, I-X, Azim Dağıtım, İstanbul 1992.

ERDOĞAN, Mustafa, Bursalı Rahmî ve Dîvânı, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78364/bursalirahmi-divani.html, (E.T. 10.12.2015).

ERSOYLU, Halil, Cem Sultan’ın Türkçe Divan’ı, TDK Yay., Ankara 1989.

GÜL, Ali, Kısasü’l-Enbiyâlarda Yaratılış, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara Ünversitesi Sosyal Bilmiler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Eski Türk Dili Bilim Dalı, Ankara 2008.

HARMAN, Ömer Faruk, “Meryem”, DİA, C. XXIX, İstanbul 2004, s. 236–237.

HARMANCI, Esat,Süheylî Ahmet bin Hemdem Kethudâ Dîvân, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78401/suheyli-divani.html, (E.T.: 18. 12. 2015).

İPEKTEN, Haluk, Karamanlı Nizâmî, Hayatı, Edebî Kişiliği ve Divanı, Atatürk Üniv. Yay., Sevinç Matbaası, Ankara 1974.

KAVRUK, Hasan, ŞeyhülislamYahya Divanı, MEB Yay., Ankara 2001.

KILIÇ, Filiz, Âşık Çelebi Dîvânı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78359/asik-celebi-divani.html, (E.T. 10.12.2015).

KİRAZ, Seydi, “Türk İslam Edebiyatında Bir Peygamber Portresi: Hz. İsa”, Ekev Akademi Dergisi, Y. 18,S. 60 (Yaz 2014), s. 261–280.

KOÇ, Nagihan, Hâfız Mehmed Sebâtî Divânı’nın Transkripsiyonlu Metni ve İncelenmesi, Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayımlanmamaış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya 2006.

KÜÇÜK, Sabahattin, Bâkî Dîvânı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78361/baki-divani.html, (E.T. 10.12.2015).

KURNAZ, Cemal, “Dînî Edebiyat Türleri ve Dînî Edebiyatımızın Bugünü Hakkında Düşünceler”,Divan Edebiyatı Yazıları, Akçağ Yay., Ankara 1997, s. 277–283.

KUTLAR, Fatma Sabiha, Arpaemîni-zâde Mustafa Sâmi Dîvân, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay., http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78358/arpaeminizade-sami-divani.html, (E.T.: 15. 12. 2015).

LEVEND, Agah Sırrı, “Dînî Edebiyatımızın Başlıca Türleri”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten, S.371, Ankara 1972, s. 35–80.

Luhammed Hüseyin b. Halef, Burhân-ı Katı’ , (Trc.) Mütercim Asım Efendi ; (Haz.) Mürsel Öztürk, Derya Örs. TDK Yay., Ankara 2000.

OKÇU, Naci, Şeyh Galip Divanı, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78404/seyh-galib-divani.html,

(E.T.: 15. 12. 2015).

ONAY, Ahmet Talat, Açıklamalı Divan Şiiri Sözlüğü Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar ve İzahı, (Haz.) Cemal Kurnaz, H Yay., İstanbul 2009.

SARAÇ, Mehmet A. Yekta, Emrî Dîvânı, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78368/emri-divani.html,

(E.T. 10.12.2015).

TARLAN, Ali Nihat, Ahmed Paşa Divanı, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1966.

--------------------, ZatiDivanı, I. C. (1968)-II. C. (1970), İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yay.

----------------------, Necâtî Bey Divanı, MEB, İstanbul 1997.

---------------------, Fuzuli Divanı Şerhi, Akçağ Yay., Ankara 1998.

TAŞ, Hakan, VahyiDivanı ve İncelenmesi, I-II, Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı.

TEKCAN, Münevver, “Hazret-i Meryem Kitabı”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C. XXXII (2014), s. 185–216.

TUNÇ, Semra, “Klasik Türk Şiirinde Kadın Şahsiyetler”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Volume: 3-Issue: 15, klasik Türk Edebiyatının Kaynakları Özel Sayısı-Prof. Dr. Turgut Karabey Armağanı-, s. 225–259.

ÜST, Sibel, Edirneli Nazmî Dîvânı, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78367/edirneli-nazmi-divani.

html, (E.T. 10.12.2015).

ÜZGÖR, Tahir, Fehîm-i Kadîm Hayatı, Sanatı, Dîvân’ı ve Metnin Bugünkü Türkçesi, Atatürk Kültür Merkezi Yay., Ankara 1991.

UZUN, Adnan, “Neylî’nin “Hôşâ Hikâye-i Manzûme-i Dil-Cû Âzmâyiş-i Tab‘-ı Nâdire-Gû” Adlı Mesnevisinin “Leyla vü Mecnûn”, “Hüsn-ü Ask” Mesnevileri ve “Aslı ile Kerem” Hikayesiyle Karşılaştırılması”,

Tarih Kültür ve Sanat Arastırmaları Dergisi Karabük Üniversitesi, Vol. 1, No. 3, September 2012, s. 61–72.

VİDİNLİ, Hafsa Fidan, “Kur’an’da Üç Kadın: Havvâ, Meryem, Sebe Melikesi”, Kur’an ve Kadın Sempozyumu, 4–5 Haziran 2010 Ankara, s. 159–162.

YAKAR, Halil İbrahim, Gelibolulu Sun’î Dîvânı, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78373/gelibolulusuni-

divani.html, (E.T. 10.12.2015).

YENİKALE, Ahmed, SÜNBÜL-ZÂDE VEHBÎ DÎVÂNI, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/TR,78402/sunbul-zade-vehbi-divani.html, (E.T. 10.12.2015).

ZÜLFE, Ömer, On Altıncı Yüzyıl Şairi Selîkî ve Şiirleri, http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10649,girismetinpdf.pdf?0,

(E.T.: 18. 12. 2015).


Посилання

  • Поки немає зовнішніх посилань.


Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 License.